شرکت در نمایشگاههای بینالمللی میتواند یکی از روشهای جدی برای توسعه بازار، پیدا کردن مشتری خارجی، بررسی رقبا و شناخت بهتر یک صنعت در سطح جهانی باشد. اما یک نکته مهم را باید از همان ابتدا روشن کنیم: حضور در نمایشگاه خارجی بهتنهایی باعث صادرات نمیشود.
بسیاری از شرکتها با هزینه زیاد در یک نمایشگاه خارجی شرکت میکنند، غرفه میگیرند، کاتالوگ چاپ میکنند، چند عکس تبلیغاتی میگیرند و بعد از بازگشت، نتیجه خاصی نمیبینند. مشکل معمولاً خود نمایشگاه نیست؛ مشکل این است که حضور در نمایشگاه بدون استراتژی صادراتی، بدون آمادگی تجاری و بدون برنامه پیگیری انجام شده است.
نمایشگاه بینالمللی زمانی برای کسبوکار شما ارزشمند است که بدانید چرا میروید، دنبال چه نوع مشتری یا شریک تجاری هستید، چه پیامی میخواهید منتقل کنید، چطور اطلاعات بازدیدکنندگان را ثبت میکنید و بعد از نمایشگاه چگونه ارتباطها را به مذاکره و سفارش تبدیل میکنید. در این مقاله، قدمبهقدم بررسی میکنیم که چگونه باید برای شرکت در نمایشگاههای بینالمللی برنامهریزی کنید و چه کارهایی را قبل، حین و بعد از نمایشگاه انجام دهید.
توجه: این مقاله بخشی از محتوای دوره جامع رایگان صادرات و واردات زومین بازار است و با هدف ارائه یک راهنمای عملی و واقعبینانه برای حضور در نمایشگاههای بینالمللی تهیه شده است. در این مطلب تلاش میکنیم توضیح دهیم شرکت در نمایشگاه خارجی دقیقاً چه معنایی دارد، چه تفاوتی بین بازدید و غرفهداری وجود دارد، چگونه باید نمایشگاه مناسب را انتخاب کرد و یک کسبوکار ایرانی پیش از حضور در این رویدادها باید به چه نکاتی توجه کند. اگر قصد دارید مسیر صادرات را بهصورت اصولی یاد بگیرید و جایگاه نمایشگاههای بینالمللی را در کنار موضوعاتی مانند انتخاب بازار هدف، مشترییابی خارجی، بازاریابی صادراتی، مذاکرات بینالمللی و پیگیری لیدها بهتر درک کنید، پیشنهاد میشود سایر آموزشهای مرتبط این مجموعه را نیز دنبال نمایید.
نمایشگاه بینالمللی چیست؟
نمایشگاه بینالمللی رویدادی تجاری و تخصصی است که در آن شرکتها، تولیدکنندگان، صادرکنندگان، واردکنندگان، توزیعکنندگان، خریداران و فعالان یک صنعت از کشورهای مختلف گرد هم میآیند تا محصولات، خدمات، توانمندیها و فرصتهای همکاری خود را معرفی کنند.
برخلاف نمایشگاههای عمومی که بیشتر برای معرفی محصولات به مصرفکننده نهایی برگزار میشوند، بسیاری از نمایشگاههای بینالمللی ماهیت تخصصی و تجاری دارند. یعنی مخاطب اصلی آنها معمولاً خریداران عمده، واردکنندگان، نمایندگان فروش، توزیعکنندگان، شرکتهای بازرگانی، تأمینکنندگان، فعالان زنجیره تأمین و تصمیمگیرندگان صنعتی هستند.
در چنین نمایشگاههایی، هدف فقط دیدن غرفهها و گرفتن کاتالوگ نیست. نمایشگاه بینالمللی میتواند محلی برای شناخت بازار، بررسی رقبا، مذاکره با مشتریان بالقوه، پیدا کردن شریک تجاری، ارزیابی روندهای جدید صنعت و حتی تصمیمگیری برای ورود یا عدم ورود به یک بازار خارجی باشد.
به همین دلیل، نمایشگاه بینالمللی را نباید فقط یک رویداد تبلیغاتی دانست. برای یک کسبوکار صادراتی، نمایشگاه میتواند بخشی از فرایند بازاریابی بینالمللی، تحقیقات بازار، مشترییابی صادراتی و توسعه شبکه تجاری باشد؛ البته به شرطی که حضور در آن با هدف و برنامه انجام شود.
شرکت در نمایشگاه بینالمللی به چه شکلهایی انجام میشود؟
شرکت در نمایشگاه بینالمللی فقط به معنای گرفتن غرفه نیست. شما میتوانید به چند شکل در یک نمایشگاه خارجی حضور داشته باشید:
- بهعنوان بازدیدکننده تخصصی یا Visitor، برای بررسی بازار، شناخت رقبا، پیدا کردن تأمینکننده، پیدا کردن خریدار، مذاکره با شرکتها و ارزیابی فضای صنعت.
- بهعنوان غرفهدار مستقل یا Exhibitor، یعنی شرکت شما مستقیماً از برگزارکننده نمایشگاه غرفه میگیرد و با برند خود در نمایشگاه حاضر میشود.
- بهعنوان عضو پاویون ملی یا گروهی Member of National Pavilion، یعنی در کنار شرکتهای دیگر کشور خودتان و معمولاً با هماهنگی سازمانها، اتاقها، انجمنها یا مجریان نمایشگاهی در یک فضای مشترک حاضر میشوید.
- بهعنوان شرکتکننده در جلسات و رویدادهای جانبی یا همان B2B Meetings، یعنی بدون تمرکز اصلی بر غرفه، در برنامههای مذاکره تجاری، نشستهای تخصصی یا رویدادهای شبکهسازی شرکت میکنید.
برای بسیاری از شرکتهای تازهکار در صادرات، قدم اول بهتر است بازدید تخصصی به عنوان Visitor باشد، نه غرفهداری. چون غرفهداری هزینهبر است و اگر هنوز محصول، قیمت، بستهبندی، کاتالوگ، بازار هدف و توان مذاکره صادراتی آماده نباشد، بازدهی چندانی نخواهد داشت.
تفاوت بازدید از نمایشگاه (Visitor) و غرفهداری در نمایشگاه (Exhibitor)
یکی از تصمیمهای مهم این است که آیا باید در نمایشگاه بهعنوان غرفهدار (Exhibitor) شرکت کنید یا فقط بهعنوان بازدیدکننده تخصصی (Visitor) حضور داشته باشید.
بازدید از نمایشگاه بهعنوان Visitor برای زمانی مناسب است که هنوز در مرحله تحقیق بازار، شناخت رقبا، پیدا کردن تأمینکننده، بررسی کانالهای توزیع یا ارزیابی یک بازار هستید. در این حالت، هدف شما فروش مستقیم نیست؛ بلکه یادگیری، ارتباطسازی و جمعآوری اطلاعات از فضای واقعی بازار است.
در مقابل، غرفهداری بهعنوان Exhibitor زمانی منطقی است که از قبل بازار هدف را بررسی کردهاید، میدانید چه نوع Visitorهایی قرار است از نمایشگاه بازدید کنند، محصول شما برای آن بازار آماده است، پیام برند مشخص دارید و برنامه جذب و پیگیری مشتری طراحی شده است.
اشتباه رایج این است که شرکتها بدون تحقیق کافی مستقیماً بهعنوان Exhibitor وارد نمایشگاه میشوند. نتیجه این میشود که هزینه زیادی پرداخت میکنند، اما Visitorهای غرفه آنها یا بازار هدف واقعی نیستند یا بعد از نمایشگاه ارتباطها بهدرستی مدیریت و پیگیری نمیشود.
آیا شرکت در نمایشگاه خارجی برای همه کسبوکارها مناسب است؟
خیر. این یکی از مهمترین نکاتی است که معمولاً در مقالات عمومی گفته نمیشود.
اگر هنوز نمیدانید بازار هدف شما کدام کشور است، اگر قیمت صادراتی مشخص ندارید، اگر نمیدانید رقبای شما در بازار جهانی چه کسانی هستند، اگر کاتالوگ حرفهای انگلیسی یا عربی ندارید، اگر توان پاسخگویی به خریدار خارجی را ندارید و اگر بعد از نمایشگاه کسی قرار نیست لیدها را پیگیری کند، شرکت در نمایشگاه خارجی احتمالاً تصمیم زودهنگامی است.
نمایشگاه خارجی برای شرکتی مناسب است که حداقل بخشی از آمادگی صادراتی را داشته باشد. یعنی محصول قابل ارائه، ظرفیت تأمین، بستهبندی قابل قبول، قیمت قابل مذاکره، مدارک اولیه، اطلاعات فنی، توان ارتباط با خریدار خارجی و برنامه مشخص برای پیگیری مذاکرات.
البته این به معنای آن نیست که شرکتهای تازهکار نباید به نمایشگاه بروند. اتفاقاً بازدید از نمایشگاههای تخصصی میتواند برای یادگیری بازار بسیار مفید باشد. اما بین «رفتن برای یادگیری و تحقیق» با «رفتن برای فروش و گرفتن سفارش» تفاوت زیادی وجود دارد.
📚 پیشنهاد مطالعه: آیا مقدمات و پیشنیازهای شروع صادرات را دارید؟
اگر هنوز مطمئن نیستید که کسبوکار شما برای حضور در نمایشگاه خارجی آماده است یا نه، پیشنهاد میکنیم ابتدا مقاله و آموزش ویدئویی «چگونه صادرات را شروع کنم؟» را مطالعه و مشاهده کنید.
در آن آموزش، درباره مقدمات ورود به صادرات، ارزیابی آمادگی صادراتی یا تست ERA، انتخاب بازار هدف، بررسی محصول، شناخت پیشنیازهای صادراتی و مسیر درست شروع کار توضیح دادهایم. این موارد به شما کمک میکند قبل از صرف هزینه برای نمایشگاه خارجی، واقعبینانهتر بررسی کنید که آیا الان زمان مناسبی برای حضور در نمایشگاه است یا بهتر است ابتدا روی آمادهسازی محصول، بازار، قیمت، کاتالوگ، مذاکره و مشترییابی کار کنید.
بنابراین اگر در ابتدای مسیر صادرات هستید، بهتر است قبل از تصمیمگیری برای شرکت در نمایشگاههای بینالمللی، ابتدا این آموزش را ببینید تا جایگاه نمایشگاه را در کل مسیر صادرات بهتر درک کنید.
چرا نمایشگاههای بینالمللی برای صادرات مهم هستند؟
نمایشگاه بینالمللی یکی از معدود فضاهایی است که در آن میتوانید در مدت کوتاه با تعداد زیادی از بازیگران واقعی بازار روبهرو شوید؛ از خریداران عمده و واردکنندگان گرفته تا توزیعکنندگان، رقبا، تأمینکنندگان، شرکتهای حملونقل، نهادهای تجاری و حتی رسانههای تخصصی.
در نمایشگاه میتوانید ببینید رقبای خارجی محصول خود را چگونه معرفی میکنند، چه بستهبندیهایی رایج است، چه استانداردهایی مهم است، قیمتها در چه سطحی هستند، مشتریان چه سؤالاتی میپرسند و بازار به چه سمتی حرکت میکند.
همچنین نمایشگاه میتواند برای مشترییابی صادراتی مفید باشد. بسیاری از خریداران خارجی، توزیعکنندگان و شرکای تجاری بالقوه در نمایشگاهها حضور پیدا میکنند تا محصولات جدید، تأمینکنندگان جدید یا فرصتهای همکاری جدید پیدا کنند. حتی در راهنماهای رسمی تجاری اتحادیه اروپا نیز نمایشگاهها و رویدادهای matchmaking بهعنوان یکی از مسیرهای یافتن شریک و ارتباط تجاری معرفی شدهاند.
اما نکته مهم این است که نمایشگاه فقط یک نقطه تماس است، نه پایان مسیر فروش. شما ممکن است در نمایشگاه دهها یا صدها ارتباط بگیرید، اما تبدیل این ارتباطها به مشتری به کیفیت پیگیری بعد از نمایشگاه بستگی دارد.
مراحل 11 گانه شرکت در نمایشگاههای بینالمللی
برای اینکه حضور شما در یک نمایشگاه خارجی به نتیجه واقعی برسد، باید آن را بهصورت مرحلهبهمرحله و با برنامه جلو ببرید. در ادامه، ۱۱ مرحله کلیدی را میبینید که از تصمیمگیری اولیه تا پیگیری بعد از نمایشگاه را پوشش میدهد و به شما کمک میکند حضور حرفهایتری داشته باشید.
مرحله اول: هدف خود را از شرکت در نمایشگاه مشخص کنید
قبل از هر چیز باید بدانید چرا میخواهید در نمایشگاه شرکت کنید. هدف شما ممکن است یکی از این موارد باشد:
- پیدا کردن مشتری صادراتی
- پیدا کردن نماینده یا توزیعکننده در بازار هدف
- بررسی رقبا و قیمتها
- معرفی برند در بازار جدید
- پیدا کردن تأمینکننده خارجی
- مذاکره با مشتریان قبلی
- بررسی امکان ورود به یک کشور خاص
- تست واکنش بازار نسبت به محصول
اگر هدف مشخص نباشد، بعد از نمایشگاه هم نمیتوانید بفهمید موفق بودهاید یا نه. برای مثال، شرکتی که برای بررسی بازار عراق و یا صادرات به عراق به نمایشگاه میرود، شاخص موفقیت متفاوتی با شرکتی دارد که برای «گرفتن ۲۰ لید واردکننده مواد غذایی» در همان نمایشگاه شرکت میکند.
مرحله دوم: نمایشگاه مناسب را انتخاب کنید
همه نمایشگاههای خارجی برای شما مناسب نیستند. حتی اگر نمایشگاه بزرگ، معروف و شلوغ باشد، باز هم ممکن است برای محصول و هدف شما انتخاب درستی نباشد.
اولین قدم برای انتخاب نمایشگاه مناسب این است که اصلاً بدانید چه نمایشگاههایی در دنیا برگزار میشود. برای این کار میتوانید از پلتفرمهای تخصصی جستجوی نمایشگاه استفاده کنید. سایتهایی مثل Eventseye و 10times از معروفترین منابع هستند که میتوانید در آنها بر اساس صنعت، کشور، شهر و زمان، نمایشگاههای مرتبط را پیدا کنید. همچنین سایت رسمی برگزارکنندگان نمایشگاهها، اتاقهای بازرگانی، انجمنهای تخصصی و حتی جستجوی ساده در گوگل هم میتواند به شما کمک کند.
بعد از اینکه چند گزینه پیدا کردید، باید آنها را دقیقتر بررسی کنید. برای انتخاب نمایشگاه مناسب، این موارد را در نظر بگیرید:
- موضوع نمایشگاه دقیقاً با صنعت شما مرتبط باشد.
- کشور و شهر میزبان با بازار هدف شما تناسب داشته باشد.
- نوع بازدیدکنندگان مشخص باشد؛ مثلاً واردکننده، عمدهفروش، خردهفروش، مصرفکننده نهایی یا متخصص صنعت.
- دورههای قبلی نمایشگاه را بررسی کنید.
- لیست غرفهداران قبلی را ببینید.
- گزارش تعداد بازدیدکنندگان و کشورها را بررسی کنید.
- ببینید آیا رقبای مهم شما در آن نمایشگاه حضور دارند یا نه.
- هزینه حضور را با ظرفیت واقعی خود مقایسه کنید.
یک نمایشگاه تخصصی کوچک اما دقیق، گاهی بسیار بهتر از یک نمایشگاه بزرگ و عمومی است. معیار اصلی باید تناسب نمایشگاه با بازار هدف و هدف صادراتی شما باشد، نه فقط شهرت نمایشگاه.
مرحله سوم: بودجه واقعی نمایشگاه را محاسبه کنید
هزینه شرکت در نمایشگاه فقط هزینه غرفه نیست. بسیاری از شرکتها فقط اجاره غرفه را میبینند و بعد در میانه کار با هزینههای متعدد روبهرو میشوند.
هزینههای احتمالی شامل این موارد است:
- هزینه ثبتنام و اجاره غرفه
- طراحی و ساخت غرفه
- چاپ کاتالوگ، بروشور و کارت ویزیت
- طراحی فایلهای پرزنتیشن و محتوای دیجیتال
- ارسال نمونه کالا
- هزینه حمل بینالمللی و تشریفات گمرکی کالاهای نمایشگاهی
- بلیط هواپیما، اقامت، غذا و رفتوآمد
- هزینه مترجم یا نیروی محلی
- هزینه اینترنت، برق، تجهیزات، مانیتور و مبلمان غرفه
- هدایای تبلیغاتی
- تبلیغات قبل از نمایشگاه
- هزینه پیگیری بعد از نمایشگاه
قبل از تصمیمگیری، باید برآورد کنید که این هزینه در برابر هدف شما منطقی است یا نه. اگر کل بودجه شما فقط به رفتن و گرفتن غرفه میرسد، اما برای آمادهسازی و پیگیری چیزی باقی نمیماند، احتمالاً تصمیم شما ناقص است.
مرحله چهارم: قبل از نمایشگاه مشتریان و جلسات احتمالی را شناسایی کنید
یکی از بزرگترین اشتباهات این است که شرکتها منتظر میمانند تا مشتریان تصادفی از راه برسند و وارد غرفه شوند. این روش حرفهای نیست.
باید چند هفته یا چند ماه قبل از نمایشگاه، فهرستی از مشتریان، واردکنندگان، توزیعکنندگان، انجمنها، شرکتهای مرتبط و حتی غرفهداران مهم تهیه کنید. سپس از طریق ایمیل، لینکدین، واتساپ، فرم سایت یا شبکههای تجاری با آنها ارتباط بگیرید و برای زمان نمایشگاه جلسه تنظیم کنید.
حضور موفق در نمایشگاه فقط به ترافیک عبوری غرفه وابسته نیست. بخش مهمی از نتایج نمایشگاه از جلسههایی به دست میآید که از قبل هماهنگ شدهاند.
مرحله پنجم: کاتالوگ و ابزار معرفی حرفهای آماده کنید
کاتالوگ نمایشگاهی باید کوتاه، شفاف، حرفهای و متناسب با مخاطب خارجی باشد. کاتالوگ پر از متنهای تبلیغاتی کلی و ترجمهشده با کیفیت پایین، اثر منفی دارد.
کاتالوگ مناسب باید شامل این موارد باشد:
- معرفی کوتاه شرکت
- محصولات اصلی
- مشخصات فنی یا تجاری مهم
- ظرفیت تولید یا تأمین
- مزیت رقابتی واقعی
- تصاویر باکیفیت
- استانداردها و گواهیها در صورت وجود
- اطلاعات تماس بینالمللی
- وبسایت، ایمیل، واتساپ و لینکدین
- کد QR برای دسترسی سریع به کاتالوگ دیجیتال یا صفحه محصول
بهتر است فقط به کاتالوگ چاپی تکیه نکنید. نسخه دیجیتال، فایل PDF سبک، صفحه فرود انگلیسی، ویدئوی کوتاه معرفی محصول و پروفایل لینکدین حرفهای هم میتوانند نقش مهمی داشته باشند.
مرحله ششم: تیم نمایشگاه را آماده کنید
اعضای تیم غرفه فقط نباید «حاضر» باشند؛ باید آموزش دیده باشند.
هر کسی که در غرفه میایستد، نماینده برند شماست. باید بتواند محصول را درست معرفی کند، به سؤالات خریدار پاسخ دهد، تفاوت محصول شما با رقبا را توضیح دهد، اطلاعات بازدیدکننده را ثبت کند و تشخیص دهد کدام مخاطب واقعاً ارزش پیگیری دارد.
قبل از نمایشگاه باید برای تیم مشخص شود:
- هر فرد چه مسئولیتی دارد؟
- چه کسی مذاکره تجاری انجام میدهد؟
- چه کسی اطلاعات لیدها را ثبت میکند؟
- چه کسی به سؤالات فنی جواب میدهد؟
- چه کسی جلسههای از قبل تنظیمشده را مدیریت میکند؟
- پیام اصلی برند چیست؟
- در پاسخ به سؤالات قیمت، حداقل سفارش، زمان تحویل و شرایط پرداخت چه باید گفت؟
نداشتن پاسخ آماده برای این سؤالات، تصویر غیرحرفهای از شرکت ایجاد میکند.
📚 پیشنهاد مطالعه: تیم نمایشگاهی شما باید زبان انگلیسی و مذاکره بلد باشد
در نمایشگاه بینالمللی، فقط داشتن محصول خوب کافی نیست. کسی که در غرفه شما با خریدار خارجی صحبت میکند، باید بتواند محصول را درست معرفی کند، به سؤالهای تجاری پاسخ بدهد، شرایط همکاری را توضیح دهد و گفتوگو را به سمت یک مذاکره جدی هدایت کند. اینجاست که نقش زبان انگلیسی بازرگانی، مکاتبات حرفهای و مهارت مذاکره پررنگ میشود.
زبان انگلیسی در تجارت بینالملل فقط مکالمه روزمره نیست. شما باید بتوانید درباره قیمت، حداقل سفارش، زمان تحویل، شرایط پرداخت، حملونقل، بستهبندی، نمونه کالا، قرارداد و پیگیری مذاکرات بهصورت دقیق و حرفهای صحبت کنید. ضعف در همین بخشها میتواند باعث شود یک لید ارزشمند را از دست بدهید یا در همان برخورد اول، تصویر غیرحرفهای از کسبوکار خود نشان دهید.
برای آمادگی بهتر تیم نمایشگاهی، پیشنهاد میکنیم این مقالات را هم مطالعه کنید:
مذاکرات تجاری به زبان انگلیسی؛ برای آشنایی با ساختار گفتوگوهای تجاری، امتیازگیری، پاسخ به خریدار و مدیریت مذاکره در فضای بینالمللی.
برگزاری جلسات تجاری به زبان انگلیسی؛ برای اینکه بدانید جلسه با خریدار، نماینده یا شریک خارجی را چگونه شروع، مدیریت و جمعبندی کنید.
مکاتبات بازرگانی بینالملل؛ برای یادگیری ایمیلهای تجاری، استعلام، ارسال پیشنهاد، پیگیری بعد از نمایشگاه و ارتباط رسمی با مشتریان خارجی.
اصطلاحات بازرگانی و گمرکی؛ برای آشنایی با واژهها و مفاهیمی که در مذاکره، حمل، پرداخت، اسناد و ترخیص کالا دائماً با آنها روبهرو میشوید.
اگر میخواهید این مهارتها را بهصورت یکپارچه و کاربردی یاد بگیرید، دوره زبان انگلیسی بازرگانی آکادمی زومین بازار میتواند مسیر منظمتری برای شما باشد. در این دوره، مهارتهایی مثل مکاتبه، مذاکره، جلسه تجاری و اصطلاحات بازرگانی در قالب موقعیتهای واقعی تجارت بینالملل آموزش داده میشود.
از طرف دیگر، ممکن است تیم شما از نظر زبان انگلیسی در سطح قابل قبولی باشد، اما در مذاکره تجاری ضعف داشته باشد. این دو موضوع با هم یکی نیستند. ممکن است فردی بتواند انگلیسی صحبت کند، اما نداند در مذاکره با خریدار خارجی چگونه نیازسنجی کند، چه زمانی قیمت بدهد، چطور درباره حداقل سفارش، شرایط پرداخت، زمان تحویل، انحصار فروش، نمونه کالا یا تخفیف مذاکره کند و چگونه گفتوگو را از یک مکالمه ساده نمایشگاهی به یک فرصت واقعی تجاری تبدیل کند.
در نمایشگاه بینالمللی، بسیاری از فرصتها در چند دقیقه اول شکل میگیرند یا از بین میروند. اگر تیم غرفه شما نتواند سؤالهای درست بپرسد، خریدار جدی را از بازدیدکننده عادی تشخیص دهد، امتیازهای خود را زود و بیبرنامه خرج نکند و مسیر ادامه مذاکره را مشخص کند، حتی بهترین لیدها هم ممکن است بینتیجه بمانند. به همین دلیل، پیشنهاد میکنیم حتماً مقاله اصول و فنون مذاکره را مطالعه کنید و ویدئوی آموزشی مرتبط با آن را ببینید.
حضور در نمایشگاه خارجی بدون مهارت مذاکره، شبیه این است که فرصت را پیدا کردهاید، اما ابزار تبدیل آن به سفارش، همکاری یا قرارداد را در اختیار ندارید. مذاکره در تجارت بینالملل فقط خوشصحبتی یا چانهزنی نیست؛ ترکیبی از آمادگی، شناخت منافع طرف مقابل، مدیریت امتیازها، کنترل ریسک، شناخت شرایط معامله و توانایی رساندن گفتوگو به یک نتیجه قابل اجراست.
برای یادگیری عمیقتر این مهارت، دوره اصول و فنون مذاکرات تجاری آکادمی زومین بازار نیز طراحی شده است. در این دوره یاد میگیرید چگونه با خریدار خارجی مذاکره کنید، سؤالهای درست بپرسید، امتیاز بدهید و امتیاز بگیرید، دامهای مذاکره را تشخیص دهید و گفتوگو را به سمت یک همکاری واقعی، حرفهای و قابل اجرا ببرید.
نکته مهم دیگر این است که مذاکره خوب در نهایت باید به یک توافق شفاف و قابل اجرا برسد. بسیاری از افراد در نمایشگاه ارتباط خوبی میگیرند و حتی به توافقهای اولیه هم میرسند، اما چون ساختار قرارداد، بندهای کلیدی، تعهدات طرفین و ریسکهای حقوقی و تجاری را درست نمیشناسند، در مرحله نهایی دچار ابهام یا اختلاف میشوند.
برای همین، اگر میخواهید پازل قرارداد و سایر مباحث مرتبط با توافقهای بینالمللی را اصولیتر یاد بگیرید، پیشنهاد میکنیم مقاله راهنمای جامع قرارداد خرید و فروش بینالمللی را هم مطالعه کنید. در این مقاله، ساختار قرارداد، بندهای مهم، اشتباهات رایج و نکات کاربردی تنظیم قرارداد بررسی شده و علاوه بر آن، یک نمونه استاندارد قرارداد بینالمللی نیز برای دانلود در اختیار شما قرار گرفته است؛ نمونهای که میتواند نقطه شروع مطمئنتری برای معاملات واقعی شما باشد.
البته اگر به دنبال یادگیری عمیق، منسجم و کاربردی کل فرآیند تجارت بینالملل هستید—نه فقط مذاکره یا قرارداد، بلکه تمام اجزایی که یک معامله خارجی بر پایه آنها شکل میگیرد—پیشنهاد جدی ما دوره آموزش تجارت بین الملل زومین بازار است. این دوره برای همین طراحی شده که شما را از نگاه پراکنده، تجربی و آزمونوخطایی خارج کند و به یک دید ساختارمند، حرفهای و قابل اجرا در بازرگانی بینالملل برساند.
مرحله هفتم: نمونه محصول و مدارک لازم را آماده کنید
اگر محصول فیزیکی دارید، باید تصمیم بگیرید چه نمونههایی را به نمایشگاه ببرید. نمونهها باید از نظر کیفیت، بستهبندی و ظاهر، نماینده واقعی برند شما باشند.
همچنین باید مدارک و اطلاعات تجاری مهم آماده باشد؛ مانند:
- لیست قیمت صادراتی
- شرایط حداقل سفارش
- زمان تحویل
- بستهبندی صادراتی
- گواهیها و استانداردها
- اطلاعات HS Code در صورت نیاز (بیشتر بدانید: HS Code چیست؟)
- تصاویر و مشخصات فنی
- شرایط پرداخت پیشنهادی
- اطلاعات حمل و تحویل
در بسیاری از مذاکرات، خریدار خارجی خیلی سریع وارد جزئیات میشود. اگر شما فقط معرفی کلی داشته باشید و نتوانید درباره قیمت، ظرفیت، تحویل و شرایط همکاری صحبت کنید، فرصت مذاکره ضعیف میشود.
مرحله هشتم: برنامه حمل و ورود نمونهها را جدی بگیرید
ارسال نمونه کالا به نمایشگاه خارجی ممکن است نیازمند برنامهریزی گمرکی، بستهبندی مناسب، مدارک حمل، هماهنگی با برگزارکننده و رعایت مقررات کشور میزبان باشد.
بعضی کالاها، مخصوصاً مواد غذایی، محصولات کشاورزی، آرایشی، دارویی، تجهیزات پزشکی یا کالاهای دارای باتری و مواد خاص، ممکن است محدودیتها و الزامات جداگانه داشته باشند. بنابراین نباید ارسال کالا را به روزهای آخر موکول کنید.
اگر با فرآیند حمل نمایشگاهی آشنا نیستید، بهتر است با شرکتهای حملونقل بینالمللی یا فورواردرهایی کار کنید که تجربه حمل کالا به نمایشگاه دارند.
💡 پیشنهاد مطالعه: قبل از انتخاب شرکت حمل، این سه مقاله را بخوانید
بسیاری از صادرکنندگان تازهکار تصور میکنند حملونقل بینالمللی فقط یعنی گرفتن یک نرخ حمل، تحویل کالا به شرکت حملونقل و منتظر ماندن برای رسیدن محموله به مقصد. اما در عمل، انتخاب شرکت حمل نامناسب، استفاده از سرویس اشتباه، ناآگاهی از تشریفات حمل نمایشگاهی یا بیتوجهی به محدودیتهای کالایی میتواند هزینه، زمان و ریسک صادرات شما را بهشدت افزایش دهد.
این موضوع در مورد ارسال نمونه کالا به نمایشگاه خارجی حساستر هم میشود؛ چون شما معمولاً با زمان محدود، مقررات کشور میزبان، زمانبندی برگزارکننده نمایشگاه، بستهبندی مناسب، مدارک حمل و گاهی تشریفات گمرکی خاص روبهرو هستید. بنابراین بهتر است قبل از ارسال نمونهها، حداقل شناخت اولیهای از بازیگران حملونقل بینالمللی و مدلهای مختلف لجستیکی داشته باشید.
برای آشنایی بیشتر، پیشنهاد میکنیم این سه مقاله را نیز مطالعه کنید:
✅ شرکت حملونقل بینالمللی چیست و انواع آن کدام است؟ [آموزش ویدئویی]
در این مقاله با انواع شرکتهای حملونقل بینالمللی، فورواردرها، کریرها و نقش هر کدام در فرآیند صادرات و واردات آشنا میشوید.✅ معتبرترین شرکت حملونقل بینالمللی کدام است؟ [لیست ۱۳۹۰ شرکت]
در این مقاله معیارهای انتخاب شرکت حمل مناسب بررسی شده و فهرستی گسترده از شرکتهای حملونقل بینالمللی فعال نیز در اختیار شما قرار گرفته است.✅ خدمات Door to Door چیست؟ مزایا، معایب و کاربردها
در این مقاله با سرویسهای درببهدرب، مزایا، محدودیتها و کاربردهای آن در صادرات و واردات آشنا میشوید و بهتر میفهمید چه زمانی استفاده از این مدل حمل میتواند منطقی باشد.مطالعه این سه مقاله کمک میکند با دید حرفهایتری درباره انتخاب روش حمل، انتخاب شرکت حملونقل و مدیریت لجستیک بینالمللی تصمیم بگیرید؛ مخصوصاً زمانی که قرار است نمونه کالا یا تجهیزات نمایشگاهی را به یک کشور دیگر ارسال کنید.
مرحله نهم: در طول نمایشگاه فقط منتظر بازدیدکننده نباشید
غرفهداری موفق یعنی فعال بودن. تیم شما نباید فقط پشت میز بنشیند و منتظر بماند کسی سؤال بپرسد.
در طول نمایشگاه باید:
- با بازدیدکنندگان هدفمند وارد گفتوگو شوید.
- سؤالهای هوشمند بپرسید.
- نیاز مشتری را بفهمید.
- همه اطلاعات را ثبت کنید.
- لیدها را سطحبندی کنید.
- جلسات مهم را همانجا تنظیم کنید.
- از غرفه رقبا بازدید کنید.
- رویدادهای جانبی و نشستهای B2B را از دست ندهید.
- هر روز در پایان نمایشگاه، جمعبندی داخلی انجام دهید.
هدف این نیست که فقط تعداد زیادی کارت ویزیت جمع کنید. هدف این است که ارتباطهای درست، قابل پیگیری و تجاری ایجاد کنید.
مرحله دهم: اطلاعات لیدها را حرفهای ثبت کنید
کارت ویزیت بهتنهایی کافی نیست. باید بدانید هر فرد چه نیازی داشته، درباره چه محصولی سؤال کرده، چقدر جدی بوده، چه حجمی مدنظر داشته، از کدام کشور آمده، نقش او در شرکت چیست و قدم بعدی ارتباط با او چیست. برای این کار میتوانید از فرم ساده دیجیتال، فایل اکسل، CRM، گوگل فرم یا حتی فرم چاپی استفاده کنید. اما مهم این است که اطلاعات منظم ثبت شود.
برای هر لید بهتر است این موارد ثبت شود:
- نام و شرکت
- کشور و شهر
- سمت فرد
- ایمیل، موبایل، واتساپ و لینکدین
- نوع محصول مورد علاقه
- حجم احتمالی خرید
- سطح جدیت
- درخواست مشخص
- زمان مناسب برای پیگیری
- یادداشت مذاکره
بعد از نمایشگاه، همین اطلاعات تعیین میکند کدام ارتباط ارزش پیگیری فوری دارد و کدام فقط یک ارتباط عمومی بوده است.
مرحله یازدهم: بعد از نمایشگاه پیگیری را سریع شروع کنید
بخش مهم نمایشگاه بعد از پایان نمایشگاه شروع میشود. اگر چند هفته صبر کنید، بسیاری از ارتباطها سرد میشوند.
بهتر است ظرف چند روز اول، برای لیدهای مهم پیام اختصاصی ارسال کنید. نه یک پیام کلی و بیروح برای همه. باید به گفتوگوی انجامشده اشاره کنید، اطلاعات خواستهشده را بفرستید و قدم بعدی را پیشنهاد دهید.
برای مثال، اگر خریدار درباره یک محصول خاص سؤال کرده، همان محصول را با مشخصات، عکس، قیمت اولیه یا پیشنهاد جلسه ارسال کنید. اگر قرار بوده نمونه بفرستید، زمانبندی ارسال نمونه را مشخص کنید. اگر قرار بوده جلسه آنلاین داشته باشید، زمان پیشنهاد دهید.
نمایشگاه بدون پیگیری، ناقص است. بسیاری از شرکتها در همین مرحله شکست میخورند.
7 اشتباه رایج در شرکت در نمایشگاههای بینالمللی
اشتباه اول، این است که شرکتها نمایشگاه را با سفر کاری اشتباه میگیرند. یعنی بیشتر تمرکز روی رفتن، غرفه، عکس و حضور ظاهری است، نه نتیجه تجاری.
اشتباه دوم، انتخاب نمایشگاه فقط براساس شهرت است. نمایشگاه معروف الزاماً بهترین گزینه برای همه کسبوکارها نیست.
اشتباه سوم، نداشتن هدف قابل اندازهگیری است. وقتی هدف مشخص نباشد، نتیجه هم قابل ارزیابی نیست.
اشتباه چهارم، آماده نبودن تیم است. تیمی که محصول را درست نمیشناسد، زبان مذاکره تجاری نمیداند یا نمیتواند به سؤالات خریدار خارجی جواب دهد، فرصتها را از بین میبرد.
اشتباه پنجم، نداشتن کاتالوگ و معرفی حرفهای است. کاتالوگ ضعیف، ترجمه بد، تصاویر بیکیفیت و اطلاعات ناقص میتواند به اعتبار شرکت آسیب بزند.
اشتباه ششم، پیگیری نکردن لیدها بعد از نمایشگاه است. این شاید بزرگترین خطا باشد. نمایشگاه محل شروع ارتباط است، نه محل قطعی شدن همه فروشها.
اشتباه هفتم، نداشتن برنامه قبل از نمایشگاه برای شناسایی و ارتباط با مشتریان هدف است. بسیاری از شرکتها بدون هماهنگی قبلی وارد نمایشگاه میشوند و منتظر میمانند تا مشتری بهصورت اتفاقی به غرفه آنها مراجعه کند، در حالی که بخش مهمی از موفقیت نمایشگاه به ارتباطگیری و تنظیم جلسات از قبل بستگی دارد.
هزینه شرکت در نمایشگاه خارجی چقدر است؟
هزینه شرکت در نمایشگاه خارجی عدد ثابتی ندارد و به کشور، شهر، موضوع نمایشگاه، متراژ غرفه، نوع غرفهسازی، تعداد نفرات اعزامی، هزینه سفر، ارسال نمونه کالا و سطح آمادهسازی بستگی دارد.
برای یک شرکت، حضور بهعنوان بازدیدکننده میتواند با هزینه نسبتاً محدود انجام شود. اما غرفهداری مستقل در نمایشگاههای معتبر خارجی ممکن است هزینه قابل توجهی داشته باشد. به همین دلیل، قبل از تصمیمگیری باید هزینه نمایشگاه را با هدف صادراتی و ظرفیت واقعی شرکت مقایسه کنید.
اگر شرکت هنوز برای صادرات آماده نیست، شاید بهتر باشد ابتدا بهعنوان بازدیدکننده تخصصی شرکت کند و بودجه خود را صرف تحقیق بازار، شبکهسازی و آمادهسازی کند. بعد از آن، در دوره بعدی نمایشگاه میتواند برای غرفهداری تصمیم دقیقتری بگیرد.
چکلیست کوتاه شرکت در نمایشگاه بینالمللی
قبل از نمایشگاه:
- هدف حضور را مشخص کنید.
- بازار هدف را بررسی کنید.
- نمایشگاه مناسب را انتخاب کنید.
- هزینهها را برآورد کنید.
- فهرست مشتریان و شرکای احتمالی را آماده کنید.
- قبل از نمایشگاه جلسه تنظیم کنید.
- کاتالوگ و فایل معرفی حرفهای آماده کنید.
- تیم نمایشگاه را آموزش دهید.
- نمونه محصول و مدارک لازم را آماده کنید.
- برنامه حمل، ویزا، سفر و اقامت را مدیریت کنید.
در طول نمایشگاه:
- فعالانه با بازدیدکنندگان هدف صحبت کنید.
- اطلاعات لیدها را کامل ثبت کنید.
- جلسات مهم را همانجا هماهنگ کنید.
- از رقبا و غرفههای مرتبط بازدید کنید.
- هر روز عملکرد تیم را مرور کنید.
- لیدها را براساس اولویت دستهبندی کنید.
بعد از نمایشگاه:
- ظرف چند روز اول پیگیری را شروع کنید.
- برای هر لید پیام متناسب ارسال کنید.
- اطلاعات تکمیلی، قیمت، نمونه یا جلسه را پیشنهاد دهید.
- لیدها را در CRM یا فایل پیگیری ثبت کنید.
- نتایج نمایشگاه را ارزیابی کنید.
- برای نمایشگاه بعدی تصمیم اصلاحی بگیرید.
جمعبندی
شرکت در نمایشگاههای بینالمللی میتواند برای توسعه صادرات، پیدا کردن مشتری خارجی، شناخت رقبا و ورود به بازارهای جدید بسیار ارزشمند باشد. اما این اتفاق فقط زمانی میافتد که نمایشگاه را بهعنوان بخشی از استراتژی صادراتی ببینید، نه یک اقدام تبلیغاتی مقطعی.
قبل از نمایشگاه باید بدانید چرا میروید، چه کسی را میخواهید ببینید، چه چیزی قرار است ارائه دهید و بعد از نمایشگاه چگونه ارتباطها را پیگیری میکنید. در طول نمایشگاه باید فعال، منظم و هدفمند باشید. بعد از نمایشگاه نیز باید لیدها را سریع و حرفهای پیگیری کنید.
اگر هنوز در ابتدای مسیر صادرات هستید، شاید بهترین تصمیم این باشد که ابتدا بهعنوان بازدیدکننده تخصصی در نمایشگاههای خارجی شرکت کنید، بازار را بشناسید، رقبا را بررسی کنید و شبکهسازی انجام دهید. اما اگر محصول، تیم، قیمت، کاتالوگ و برنامه پیگیری آماده دارید، غرفهداری در نمایشگاه بینالمللی میتواند یکی از مسیرهای جدی برای توسعه بازار صادراتی شما باشد.
برای یادگیری کاملتر مسیر صادرات، از تحقیق بازار و انتخاب محصول تا مشترییابی، مذاکره، قیمتگذاری و اجرای صادرات، پیشنهاد میکنیم از محتوای غنی درسها و آموزشهای دوره صادرات در زومین بازار استفاده کنید.
سوالات متداول
آیا شرکت در نمایشگاه خارجی برای شروع صادرات ضروری است؟
خیر. شرکت در نمایشگاه خارجی یکی از روشهای توسعه بازار و مشترییابی صادراتی است، اما تنها مسیر شروع صادرات نیست. اگر هنوز محصول، بازار هدف، قیمت صادراتی، کاتالوگ حرفهای، توان مذاکره و برنامه پیگیری مشتری ندارید، بهتر است قبل از غرفهداری، روی آمادگی صادراتی خود کار کنید. در بسیاری از موارد، بازدید تخصصی از نمایشگاه میتواند قدم اول منطقیتری نسبت به گرفتن غرفه باشد.
بهتر است در نمایشگاه خارجی غرفه بگیریم یا فقط بازدیدکننده باشیم؟
اگر هنوز در مرحله تحقیق بازار، شناخت رقبا، بررسی قیمتها، پیدا کردن کانالهای توزیع یا ارزیابی یک کشور هستید، بهتر است ابتدا بهعنوان بازدیدکننده تخصصی شرکت کنید. اما اگر محصول شما برای بازار هدف آماده است، کاتالوگ و قیمت صادراتی دارید، تیم مذاکره آماده است و از قبل برای جذب و پیگیری مشتری برنامهریزی کردهاید، غرفهداری میتواند انتخاب حرفهایتری باشد.
چطور نمایشگاه بینالمللی مناسب را انتخاب کنیم؟
برای انتخاب نمایشگاه مناسب، فقط به معروف بودن یا بزرگ بودن نمایشگاه توجه نکنید. باید بررسی کنید که موضوع نمایشگاه با محصول شما مرتبط است یا نه، کشور میزبان جزو بازارهای هدف شما هست یا نه، چه نوع بازدیدکنندگانی در نمایشگاه حضور دارند، رقبای شما در دورههای قبلی شرکت کردهاند یا نه، هزینه حضور چقدر است و آیا شرکت در آن نمایشگاه با اهداف صادراتی شما هماهنگ است یا خیر.
هزینه شرکت در نمایشگاه خارجی چقدر است؟
هزینه شرکت در نمایشگاه خارجی عدد ثابتی ندارد و به کشور، شهر، متراژ غرفه، نوع غرفهسازی، هزینه سفر، اقامت، ارسال نمونه کالا، چاپ کاتالوگ، نیروی انسانی، مترجم، تبلیغات و خدمات جانبی نمایشگاه بستگی دارد. نکته مهم این است که فقط هزینه اجاره غرفه را نبینید؛ چون بخش زیادی از هزینه واقعی نمایشگاه مربوط به آمادهسازی، سفر، لجستیک و پیگیری بعد از نمایشگاه است.
قبل از شرکت در نمایشگاه بینالمللی چه چیزهایی باید آماده کنیم؟
قبل از نمایشگاه باید هدف حضور خود را مشخص کنید، بازار هدف را بررسی کنید، نمایشگاه مناسب را انتخاب کنید، بودجه را برآورد کنید، کاتالوگ و فایل معرفی حرفهای آماده کنید، نمونه محصول و مدارک لازم را فراهم کنید، تیم غرفه را آموزش دهید و از قبل با مشتریان، واردکنندگان یا توزیعکنندگان احتمالی ارتباط بگیرید. بدون این آمادگیها، حضور در نمایشگاه معمولاً بازدهی پایینی خواهد داشت.
آیا داشتن کاتالوگ انگلیسی برای نمایشگاه خارجی کافی است؟
خیر. کاتالوگ انگلیسی لازم است، اما کافی نیست. شما باید بتوانید محصول را بهصورت شفاهی معرفی کنید، به سؤالات خریدار پاسخ دهید، درباره قیمت، حداقل سفارش، زمان تحویل، شرایط پرداخت، بستهبندی، حملونقل و نمونه کالا صحبت کنید و بعد از نمایشگاه نیز ارتباط را حرفهای پیگیری کنید. کاتالوگ فقط یکی از ابزارهای معرفی شماست، نه کل فرآیند فروش.
آیا برای شرکت در نمایشگاه خارجی حتماً باید زبان انگلیسی قوی داشته باشیم؟
برای حضور حرفهای در نمایشگاههای بینالمللی، داشتن سطح قابل قبولی از زبان انگلیسی بسیار مهم است؛ اما منظور فقط مکالمه عمومی نیست. شما به زبان انگلیسی بازرگانی نیاز دارید؛ یعنی توانایی مذاکره، مکاتبه، معرفی محصول، پاسخ به سؤالات تجاری و مدیریت جلسه با خریدار خارجی. اگر زبان تیم شما ضعیف باشد، حتی لیدهای خوب هم ممکن است به نتیجه نرسند.
آیا میتوان برای نمایشگاه خارجی از مترجم استفاده کرد؟
بله، استفاده از مترجم میتواند کمککننده باشد، مخصوصاً اگر تیم شما به زبان کشور میزبان مسلط نیست. اما مترجم جایگزین دانش تجاری و آمادگی تیم شما نمیشود. مترجم ممکن است کلمات را منتقل کند، اما مذاکره، تشخیص مشتری جدی، پاسخ به سؤالات تخصصی، قیمتگذاری و تصمیمگیری تجاری همچنان به عهده تیم شماست. بهتر است حداقل یک نفر از تیم، هم محصول را کامل بشناسد و هم توان ارتباط تجاری قابل قبول داشته باشد.
در نمایشگاه خارجی چه نوع نمونه محصولی باید ببریم؟
نمونه محصول باید نماینده واقعی کیفیت، بستهبندی و توانمندی شما باشد. بهتر است نمونهها تمیز، سالم، حرفهای بستهبندیشده و متناسب با بازار هدف باشند. اگر محصول شما تنوع زیادی دارد، لازم نیست همه مدلها را ببرید؛ میتوانید نمونههای شاخص را انتخاب کنید و بقیه را از طریق کاتالوگ، فایل دیجیتال، ویدئو یا صفحه محصول معرفی کنید.
آیا میتوان از نمایشگاه خارجی مشتری صادراتی پیدا کرد؟
بله، نمایشگاه خارجی میتواند منبع خوبی برای پیدا کردن مشتری صادراتی، واردکننده، توزیعکننده یا شریک تجاری باشد؛ اما فقط حضور فیزیکی کافی نیست. باید قبل از نمایشگاه مشتریان احتمالی را شناسایی کنید، در طول نمایشگاه اطلاعات لیدها را دقیق ثبت کنید و بعد از نمایشگاه سریع و حرفهای پیگیری انجام دهید. مشترییابی نمایشگاهی بدون پیگیری، معمولاً به فروش واقعی تبدیل نمیشود.
بعد از نمایشگاه باید چه کار کنیم؟
بعد از نمایشگاه باید لیدها را دستهبندی کنید، مشتریان جدیتر را در اولویت قرار دهید، ظرف چند روز اول پیام پیگیری بفرستید، اطلاعات خواستهشده را ارسال کنید، جلسه آنلاین یا ادامه مذاکره را پیشنهاد دهید و همه مکاتبات را منظم ثبت کنید. نمایشگاه نقطه شروع ارتباط است؛ نتیجه واقعی معمولاً در پیگیریهای بعد از نمایشگاه مشخص میشود.
مهمترین اشتباه شرکتها در نمایشگاههای بینالمللی چیست؟
یکی از مهمترین اشتباهات این است که شرکتها بدون هدف، بدون آمادگی صادراتی و بدون برنامه پیگیری در نمایشگاه شرکت میکنند. بعضی شرکتها فقط غرفه میگیرند، کاتالوگ پخش میکنند و چند کارت ویزیت جمع میکنند، اما بعد از نمایشگاه هیچ سیستم مشخصی برای تبدیل لیدها به مشتری ندارند. این کار باعث میشود هزینه نمایشگاه به نتیجه تجاری قابل توجهی منجر نشود.
آیا شرکت در پاویون ملی بهتر است یا گرفتن غرفه مستقل؟
هر دو روش میتواند مناسب باشد، اما بستگی به هدف، بودجه، تجربه و سطح آمادگی شرکت شما دارد. حضور در پاویون ملی معمولاً برای شرکتهای تازهکار کمریسکتر و سادهتر است، چون بخشی از هماهنگیها بهصورت گروهی انجام میشود. اما غرفه مستقل زمانی مناسبتر است که برند شما آمادهتر است، بودجه کافی دارید و میخواهید هویت مستقل و حرفهایتری در نمایشگاه نشان دهید.
برای شرکت در نمایشگاه خارجی از کجا شروع کنیم؟
اول از خودتان بپرسید هدف شما از حضور در نمایشگاه چیست. سپس بازار هدف، محصول، آمادگی صادراتی، بودجه، توان تیم، کاتالوگ، قیمت صادراتی و برنامه پیگیری را بررسی کنید. بعد از آن، نمایشگاههای مرتبط را پیدا و مقایسه کنید. اگر هنوز آماده غرفهداری نیستید، میتوانید ابتدا بهعنوان بازدیدکننده تخصصی در نمایشگاه شرکت کنید و از آن برای تحقیق بازار و شبکهسازی استفاده کنید.








No comment