اگر قصد صادرات یا واردات کالا را داشته باشید، به احتمال زیاد با اصطلاحاتی مانند فورواردر، کریر، NVOCC، شرکت لجستیکی، حمل دریایی، حمل هوایی یا خدمات Door to Door مواجه خواهید شد. بسیاری از افراد در ابتدای مسیر تجارت بینالملل تصور میکنند همه این شرکتها یک کار مشابه انجام میدهند، در حالی که هر کدام نقش، مسئولیتها و مدل کسبوکار متفاوتی دارند.
در عمل، یکی از اشتباهات رایج بازرگانان تازهکار این است که بدون شناخت کافی از بازیگران صنعت حمل و نقل بینالمللی، اقدام به انتخاب شرکت حمل میکنند. این موضوع میتواند منجر به افزایش هزینهها، تأخیر در حمل، سوءتفاهم در مسئولیتها و حتی انتخاب شریک نامناسب برای پروژه صادرات یا واردات شود.
در این مقاله و ویدئوی آموزشی همراه آن، به زبان ساده با مهمترین انواع شرکتهای حمل و نقل بینالمللی آشنا میشویم و بررسی میکنیم که فورواردرها، کریرها، شرکتهای NVOCC، شرکتهای لجستیکی 3PL و 4PL چه تفاوتهایی با یکدیگر دارند، هر کدام چه خدماتی ارائه میدهند و در چه شرایطی استفاده از هر یک میتواند انتخاب مناسبتری باشد.
توجه: این آموزش بخشی از دوره رایگان صادرات و واردات زومین بازار است؛ مجموعهای از درسهای کاربردی که مسیر تجارت بینالملل را از صفر تا صد پوشش میدهد. اگر میخواهید تصویری کامل از فرآیند صادرات و واردات به دست آورید و مهارتهای مورد نیاز این حوزه را بهصورت ساختاریافته یاد بگیرید، پیشنهاد میکنیم سایر درسهای این دوره را نیز مطالعه کنید.
در ادامه، ویدئوی آموزشی این درس را مشاهده خواهید کرد. در این ویدئو، مهمترین انواع شرکتهای حمل و نقل بینالمللی بهصورت خلاصه معرفی شدهاند. پس از مشاهده ویدئو، پیشنهاد میکنیم ادامه مقاله را نیز مطالعه کنید تا با جزئیات، تفاوتها و کاربرد هر یک از این شرکتها بیشتر آشنا شوید.
شرکت حمل و نقل بینالمللی چیست؟
فرض کنید یک تولیدکننده ایرانی موفق شده است مشتری خود را در آلمان، عراق، عمان یا چین پیدا کند. یا یک واردکننده قصد دارد کالایی را از ترکیه، امارات یا چین خریداری کند. در این مرحله یک سوال مهم مطرح میشود: چگونه کالا باید از مبدا به مقصد برسد؟ آیا باید مستقیماً با خطوط کشتیرانی مذاکره کرد؟ آیا نیاز به شرکت حمل هوایی وجود دارد؟ چه کسی باید حمل زمینی، انبارداری، ترخیص کالا، بیمه باربری و هماهنگیهای مختلف این فرآیند را انجام دهد؟
اینجاست که شرکتهای حمل و نقل بینالمللی وارد ماجرا میشوند.
شرکتهای حمل و نقل بینالمللی مجموعههایی هستند که به صاحبان کالا کمک میکنند فرآیند جابجایی کالا بین کشورها را مدیریت و اجرا کنند. این خدمات میتواند از یک حمل ساده دریایی یا هوایی شروع شود و تا مدیریت کامل زنجیره تأمین، انبارداری، ترخیص کالا، توزیع، بستهبندی و حتی تحویل نهایی کالا به خریدار ادامه پیدا کند.
البته همه شرکتهای حمل و نقل بینالمللی یکسان نیستند. برخی از آنها مالک کشتی، هواپیما، قطار یا کامیون هستند و مستقیماً عملیات حمل را انجام میدهند. برخی دیگر صرفاً نقش هماهنگکننده و واسطه را ایفا میکنند. گروهی نیز خدمات گستردهتری مانند مدیریت انبار، توزیع و زنجیره تأمین را ارائه میدهند.
به همین دلیل آشنایی با انواع شرکتهای حمل و نقل بینالمللی برای هر صادرکننده و واردکنندهای ضروری است. زیرا انتخاب نادرست شریک لجستیکی میتواند باعث افزایش هزینهها، تأخیر در تحویل کالا و بروز مشکلات متعدد در فرآیند تجارت بینالملل شود. در ادامه با مهمترین انواع شرکتهای فعال در صنعت حمل و نقل و لجستیک بینالمللی آشنا میشویم و نقش هر یک را بررسی خواهیم کرد.
انواع شرکتهای حمل و نقل بینالمللی
شرکتهای فعال در صنعت حمل و نقل و لجستیک بینالمللی را میتوان بر اساس نقش، مسئولیت و نوع خدماتی که ارائه میکنند به چند گروه اصلی تقسیم کرد. در ادامه با مهمترین انواع این شرکتها آشنا میشویم.
📚 پیشنهاد مطالعه: اصطلاحات بازرگانی بینالمللی
در طول فعالیت در حوزه صادرات، واردات و لجستیک بینالمللی با صدها اصطلاح تخصصی مانند فورواردر، کریر، NVOCC، دموراژ، دیتنشن، کانسولیدیشن، بارنامه، اینکوترمز و دهها واژه پرکاربرد دیگر مواجه خواهید شد. اگر میخواهید درک عمیقتری از مفاهیم و اصطلاحات رایج تجارت بینالملل داشته باشید، پیشنهاد میکنیم مقاله اصطلاحات بازرگانی را نیز مطالعه کنید.
1. شرکتهای فورواردر (Freight Forwarders)
شرکتهای فورواردر به عنوان واسطه بین فرستنده کالا (صادرکننده یا واردکننده) و شرکتهای حمل و نقل فعالیت میکنند و مسئولیت هماهنگی تمام مراحل لجستیکی را بر عهده دارند. این شامل مذاکره با شرکتهای حمل و نقل، برنامهریزی مسیرها، و مدیریت فرآیند حمل از مبدأ تا مقصد است. فورواردرها میتوانند خدمات چندوجهی مانند حمل دریایی، هوایی و جادهای را ترکیب کنند تا نیازهای خاص مشتریان را برآورده کنند.
همچنین این شرکتها خدمات ارزشافزوده نظیر انبارداری، بستهبندی، مراحل ترخیص کالا از گمرک، و لجستیک معکوس را ارائه میدهند. لجستیک معکوس به فرآیند بازگشت کالاها از مقصد به انبار یا مبدأ، برای تعمیر، بازیافت یا مرجوعی اطلاق میشود و نقش مهمی در مدیریت هزینه و افزایش کارایی دارد.
2. شرکتهای حمل و نقل دریایی (Ocean Carriers)
شرکتهای حمل و نقل دریایی کالاها را از طریق دریا جابهجا میکنند و معمولاً برای حمل کالاهای حجیم و سنگین مناسباند. این شرکتها میتوانند خدمات حمل کانتینری، فلهبر و یا حملونقل مایع را ارائه دهند. برای تجارتهای بینالمللی که حجم بالایی از کالاها را جابجا میکنند، حمل و نقل دریایی بهصرفهترین و اقتصادیترین گزینه است.
شرکتهای دریایی اغلب دارای شبکههای گستردهای از بنادر در سراسر جهان هستند که به تسهیل ترانزیت و کاهش زمان تحویل کمک میکند. علاوه بر این، این شرکتها با مقررات بینالمللی گمرکی و بندری آشنا هستند و میتوانند فرآیندهای پیچیده واردات و صادرات را بهطور کارآمد مدیریت کنند.
3. شرکتهای حمل و نقل هوایی (Air Cargo Carriers)
شرکتهای حمل و نقل هوایی برای جابجایی سریع کالاها و محمولههای حساس به زمان ایدهآل هستند. این نوع حمل و نقل برای کالاهای گرانقیمت یا فاسدشدنی که باید در کوتاهترین زمان ممکن به مقصد برسند، مناسب است. با وجود هزینههای بالاتر نسبت به حمل دریایی، سرعت بالای حمل و نقل هوایی میتواند در بسیاری از مواقع ارزش افزوده زیادی ایجاد کند.
شرکتهای هوایی معمولاً خدمات ردیابی لحظهای محمولهها را نیز ارائه میدهند که امکان نظارت بر موقعیت کالاها در طول مسیر را فراهم میکند. این ویژگی به مشتریان اطمینان میدهد که محمولهها با دقت و سرعت به مقصد خواهند رسید.
4. شرکتهای حمل و نقل جادهای و ریلی (Trucking and Rail Companies)
این شرکتها بهویژه برای حمل و نقل داخلی و توزیع کالا بین بنادر، انبارها و مقاصد نهایی بهکار میروند. حمل و نقل جادهای معمولاً گزینهای مناسب برای تحویل سریع و کوتاهمدت است، در حالی که حمل و نقل ریلی برای جابجایی مقادیر زیاد کالا در فواصل طولانی بهصرفهتر است.
با استفاده از این شرکتها، امکان انعطافپذیری در برنامهریزی مسیر و زمانبندی حمل وجود دارد. آنها همچنین میتوانند خدمات ویژهای مانند حمل و نقل با دمای کنترلشده برای کالاهای حساس به دما را فراهم کنند.
5. شرکتهای لجستیکی طرف سوم یا Third Party Logistics (3PL)
شرکتهای لجستیکی طرف سوم یا 3PL، علاوه بر حمل و نقل، خدمات جامع لجستیکی از جمله مدیریت انبار، توزیع کالا، و لجستیک معکوس را ارائه میدهند. این شرکتها بهعنوان یک شریک استراتژیک برای کسبوکارها عمل میکنند و تمامی فرآیندهای لجستیکی را بهطور یکپارچه مدیریت میکنند.
استفاده از خدمات 3PL میتواند به شرکتها در کاهش هزینههای عملیاتی و بهبود کارایی کمک کند. این شرکتها با استفاده از فناوریهای پیشرفته، ردیابی لحظهای محمولهها و مدیریت زنجیره تأمین را بهینه میکنند. و سرویس گرانتر و البته سفارشی سازی شده تری دارند.
دقت کنید که شرکتهای 3PL و فورواردرها تفاوتهای مهمی دارند. فورواردرها بیشتر به عنوان واسطه بین فرستنده و شرکتهای حمل و نقل فعالیت میکنند و وظیفه اصلی آنها برنامهریزی و هماهنگی حمل کالا از مبدأ به مقصد است.
در مقابل، شرکتهای 3PL خدمات جامعتری معمولا به شکل Door to Door ارائه میدهند و کل زنجیره لجستیکی را شامل مدیریت انبار، توزیع کالا، و لجستیک معکوس مدیریت میکنند. به عبارت دیگر، 3PL به عنوان شریک استراتژیک کسبوکارها عمل میکند و علاوه بر حمل، فرآیندهای دیگر را نیز پوشش میدهد.
6. شرکتهای لجستیکی طرف چهارم یا Fourth Party Logistics (4PL)
شرکتهای لجستیکی طرف چهارم یا 4PL را میتوان مشابه شرکتهای 3PL با کمی تفاوت فنی در نظر گرفت. این شرکتها معمولا خودشان مالک انبار، کامیون، کشتی یا سایر زیرساختهای لجستیکی نیستند، بلکه نقش اصلی آنها مدیریت، طراحی، هماهنگی و بهینهسازی کل زنجیره تأمین است.
در واقع اگر یک شرکت 3PL بخشی از عملیات لجستیکی شما را انجام میدهد، یک شرکت 4PL وظیفه مدیریت و راهبری تمامی بازیگران زنجیره تأمین را بر عهده میگیرد. به عنوان مثال ممکن است یک شرکت 4PL همزمان چند فورواردر، چند شرکت حمل، چند انبار و چند تأمینکننده خدمات مختلف را مدیریت و هماهنگ کند تا کل فرآیند با کمترین هزینه و بیشترین بهرهوری انجام شود.
تفاوت شرکت های حمل و نقل 4PL و 3PL
مهمترین تفاوت این دو مدل در سطح مسئولیت و نوع خدمات است. شرکتهای 3PL بیشتر بر اجرای عملیات لجستیکی مانند حمل، انبارداری و توزیع تمرکز دارند، در حالی که شرکتهای 4PL نقش مشاور و مدیر ارشد زنجیره تأمین را ایفا میکنند و معمولا اجرای عملیات را به شرکتهای دیگر واگذار میکنند. به بیان ساده، 3PL بخشی از زنجیره تأمین شما را اجرا میکند اما 4PL کل زنجیره تأمین را مدیریت و برونسپاری میکند.
چه شرکتهایی به خدمات 4PL نیاز دارند؟
خدمات 4PL معمولا برای شرکتهای بزرگ، تولیدکنندگان بینالمللی، برندهای چندملیتی و سازمانهایی مناسب است که دارای شبکه پیچیده تأمین، تولید و توزیع در چند کشور مختلف هستند. بسیاری از شرکتهای کوچک و متوسط اصلا نیازی به استفاده از خدمات 4PL ندارند و استفاده از فورواردر یا 3PL برای آنها کافی است.
یک نکته مهم: در بازار ایران، 4PL هنوز مفهوم خیلی رایج و شناخته شدهای نیست و بسیاری از شرکتهایی که خودشان را ظاهرا 4PL معرفی میکنند در عمل همان 3PL هستند. بنابراین «در ایران مرز بین 3PL و 4PL همیشه شفاف نیست و بسیاری از شرکتها ترکیبی از این خدمات را به محوریت همان مفهوم 3PL ارائه میکنند.»
پیشنهاد مطالعه: رفع تعهد ارزی صادرات و واردات
اگر در حوزه صادرات یا واردات فعالیت میکنید، حتما باید با قوانین و فرآیندهای رفع تعهد ارزی آشنا باشید. بسیاری از مشکلات واقعی بازرگانان ایرانی بعد از دریافت یا انتقال پول و در مراحل رفع تعهد ارزی آغاز میشود.
پیشنهاد میکنیم مقاله رفع تعهد ارزی چیست؟ را مطالعه کرده و ویدئوی آموزشی مرتبط با آن را نیز مشاهده کنید. در این آموزش بصورت کاربردی با قوانین بانک مرکزی، بازگشت ارز صادراتی، رفع تعهد واردات، سامانهها، مهلتها و مشکلات رایج این حوزه آشنا میشوید.
7. شرکتهای NVOCC
NVOCC مخفف عبارت Non-Vessel Operating Common Carrier است و به شرکتهایی گفته میشود که خدمات حمل و نقل دریایی ارائه میدهند اما مالک کشتی نیستند. این شرکتها با خطوط کشتیرانی قرارداد همکاری دارند، فضای کانتینری را از آنها خریداری یا رزرو میکنند و سپس خدمات حمل را با نام و مسئولیت خود به مشتریان ارائه میدهند.
به بیان ساده، NVOCC را میتوان نوعی فورواردر تخصصی در حوزه حمل دریایی دانست که بدون داشتن کشتی، نقش مهمی در جابجایی کالاها بین بنادر مختلف جهان ایفا میکند.
یکی از مهمترین فعالیتهای شرکتهای NVOCC، جمعآوری محمولههای کوچک از چندین فرستنده مختلف و تجمیع آنها در یک کانتینر است. این فرآیند که با نام گروپاژ (Groupage) یا تلفیق بار شناخته میشود، به صاحبان بار اجازه میدهد بدون نیاز به اجاره یک کانتینر کامل، هزینه حمل خود را با سایر فرستندگان تقسیم کنند. به همین دلیل خدمات NVOCC برای بسیاری از صادرکنندگان و واردکنندگان کوچک و متوسط بسیار اقتصادی و کاربردی است.
علاوه بر گروپاژ، این شرکتها معمولاً خدمات دیگری مانند رزرو فضای کانتینری، صدور بارنامه، هماهنگی حمل، انبارداری، بستهبندی، ترخیص گمرکی، ردیابی محموله و پشتیبانی لجستیکی را نیز ارائه میکنند.
تفاوت NVOCC و فورواردر
در عمل مرز میان فورواردرها و NVOCCها همیشه کاملاً شفاف نیست و بسیاری از شرکتها هر دو نوع خدمات را ارائه میدهند. با این حال، تفاوت اصلی در این است که فورواردر بیشتر نقش هماهنگکننده حمل را بر عهده دارد، در حالی که NVOCC معمولاً ظرفیت حمل دریایی را مستقیماً مدیریت کرده و در بسیاری از موارد بارنامه اختصاصی خود را صادر میکند. (مطالعه بیشتر: بارنامه چیست و انواع آن کدام است؟)
مزایا و معایب NVOCC
مهمترین مزیت شرکتهای NVOCC، ارائه راهکارهای مقرونبهصرفه برای حمل بارهای کوچک و همچنین دسترسی به شبکه گسترده حمل دریایی است. این شرکتها میتوانند با تجمیع محمولههای مختلف، هزینه حمل را کاهش دهند و انعطاف بیشتری در اختیار مشتریان قرار دهند.
در مقابل، فعالیت اصلی NVOCCها معمولاً بر حمل دریایی متمرکز است و دامنه خدمات آنها نسبت به برخی شرکتهای لجستیکی بزرگ یا 3PL محدودتر است. همچنین کیفیت خدمات، شبکه نمایندگیها و توان عملیاتی آنها میتواند از شرکتی به شرکت دیگر تفاوت قابل توجهی داشته باشد.
تفاوت فورواردر، کریر، NVOCC و 3PL و 4PL در یک نگاه
اگرچه بسیاری از فعالان تازهکار تجارت بینالملل این اصطلاحات را به جای یکدیگر استفاده میکنند، اما فورواردر، کریر، NVOCC و 3PL نقشها و مسئولیتهای متفاوتی در زنجیره تأمین دارند. آشنایی با این تفاوتها به شما کمک میکند متناسب با نیاز کسبوکار خود، شریک لجستیکی مناسب را انتخاب کنید.
| نوع شرکت | نقش اصلی | مالک وسیله حمل | سطح خدمات | مناسب برای |
|---|---|---|---|---|
| فورواردر (Freight Forwarder) | هماهنگی و مدیریت حمل کالا | خیر | متوسط | صادرکنندگان و واردکنندگان کوچک و متوسط |
| کریر (Carrier) | انجام مستقیم عملیات حمل | بله | محدود به حمل | شرکتهایی که مستقیماً با خطوط حمل کار میکنند |
| NVOCC | فروش ظرفیت حمل دریایی و صدور بارنامه | خیر | متوسط | شرکتهایی که حمل دریایی کانتینری دارند |
| 3PL | مدیریت عملیات لجستیکی و زنجیره تأمین | ممکن است داشته باشد یا نداشته باشد | گسترده | شرکتهایی که به خدمات لجستیکی جامع نیاز دارند |
| 4PL | مدیریت کل زنجیره تأمین و هماهنگی تأمینکنندگان مختلف | معمولاً خیر | بسیار گسترده | شرکتهای بزرگ و سازمانهای چندملیتی |
دقت کنید که هیچکدام از این مدلها لزوماً از دیگری بهتر نیستند. انتخاب مناسب به عواملی مانند حجم تجارت، نوع کالا، پیچیدگی زنجیره تأمین، بودجه و بازارهای هدف شما بستگی دارد. برای بسیاری از کسبوکارهای کوچک و متوسط، همکاری با یک فورواردر حرفهای یا یک شرکت 3PL قابل اعتماد میتواند تمام نیازهای لجستیکی را پوشش دهد، در حالی که شرکتهای بزرگتر ممکن است به خدمات پیشرفتهتر 4PL نیاز داشته باشند.
پیشنهاد مطالعه: معتبرترین شرکت حمل و نقل بین المللی کدام است؟ (دانلود لیست شرکتها)
توجه داشته باشید که هدف این آموزش معرفی انواع شرکتهای فعال در صنعت لجستیک بینالمللی است. اما اگر در کنار مطالعه این مقاله قصد دارید یک شرکت حمل و نقل مناسب برای پروژه خود انتخاب کنید، پیشنهاد میکنیم مقاله «معتبرترین شرکت حمل و نقل بین المللی» را نیز مطالعه کنید تا با معیارهای انتخاب شرکت مناسب و لیست شرکتهای معتبر فعال در ایران آشنا شوید.
جمعبندی و سخن پایانی
در این مقاله با مهمترین انواع شرکتهای حمل و نقل بینالمللی آشنا شدیم و دیدیم که اصطلاحاتی مانند فورواردر، کریر، NVOCC، شرکتهای 3PL و 4PL اگرچه همگی در حوزه لجستیک فعالیت میکنند، اما نقشها، مسئولیتها و مدلهای کسبوکار متفاوتی دارند.
واقعیت این است که بسیاری از مشکلات و هزینههای اضافی در صادرات و واردات، نه به دلیل کیفیت کالا یا بازار هدف، بلکه به دلیل انتخاب نادرست شریک لجستیکی، عدم شناخت فرآیندهای حمل و نقل و ضعف در مدیریت زنجیره تأمین ایجاد میشود. هرچه شناخت شما از بازیگران این صنعت بیشتر باشد، تصمیمات بهتری در زمینه حمل کالا، کنترل هزینهها، مدیریت ریسک و انتخاب شرکای تجاری خواهید گرفت.
البته حمل و نقل بینالمللی تنها یکی از بخشهای تجارت خارجی است. یک بازرگان حرفهای علاوه بر لجستیک باید با موضوعاتی مانند تحقیقات بازار بینالملل، انتخاب محصول، اینکوترمز، روشهای پرداخت بینالمللی، مذاکرات تجاری، قراردادهای بازرگانی، بیمه باربری، ترخیص کالا، بازاریابی صادراتی و دهها مهارت دیگر نیز آشنا باشد. به همین دلیل است که بسیاری از افراد با وجود آشنایی اولیه با مفاهیم تجارت، در اجرای عملی پروژههای صادرات و واردات با چالشهای جدی مواجه میشوند.
اگر قصد دارید تجارت بینالملل را به شکل حرفهای یاد بگیرید و به جای جمعآوری پراکنده اطلاعات، یک مسیر آموزشی ساختاریافته و کاربردی را طی کنید، پیشنهاد میکنیم با دوره جامع مهارت های بازرگانی زومین بازار آشنا شوید. در این دوره، تمامی مراحل صادرات و واردات از صفر تا صد به زبان ساده، همراه با مثالهای واقعی، تجربیات عملی و آموزش گامبهگام مهارتهای مورد نیاز بازرگانان آموزش داده میشود.
سوالات متداول
شرکت حمل و نقل بین المللی چیست؟
شرکت حمل و نقل بین المللی مجموعهای است که خدمات مرتبط با جابجایی کالا بین کشورها را ارائه میدهد. این خدمات میتواند شامل حمل دریایی، هوایی، زمینی، انبارداری، ترخیص کالا و سایر خدمات لجستیکی باشد.
تفاوت فورواردر و کریر چیست؟
کریر یا Carrier مالک وسیله حمل مانند کشتی، هواپیما، قطار یا کامیون است و عملیات حمل را مستقیماً انجام میدهد. در مقابل، فورواردر معمولاً مالک وسیله حمل نیست و وظیفه هماهنگی و مدیریت فرآیند حمل را بر عهده دارد.
NVOCC چیست؟
NVOCC شرکتی است که بدون داشتن کشتی، خدمات حمل دریایی ارائه میدهد. این شرکتها معمولاً ظرفیت حمل را از خطوط کشتیرانی خریداری کرده و به مشتریان خود عرضه میکنند و در بسیاری از موارد بارنامه اختصاصی خود را صادر میکنند.
تفاوت NVOCC و فورواردر چیست؟
هر دو در حوزه حمل و نقل فعالیت میکنند، اما NVOCC معمولاً در حمل دریایی تخصص بیشتری دارد و میتواند ظرفیت حمل دریایی را مدیریت کرده و بارنامه اختصاصی صادر کند، در حالی که فورواردر بیشتر نقش هماهنگکننده حمل را ایفا میکند.
شرکت 3PL چیست؟
شرکتهای 3PL یا لجستیک طرف سوم علاوه بر حمل کالا، خدمات گستردهتری مانند انبارداری، توزیع، مدیریت موجودی و سایر فعالیتهای لجستیکی را نیز ارائه میکنند.
تفاوت 3PL و 4PL چیست؟
شرکتهای 3PL بخشی از عملیات لجستیکی را خودشان اجرا میکنند، اما شرکتهای 4PL نقش مدیریتی و راهبری دارند و کل زنجیره تأمین را با استفاده از چندین تأمینکننده مختلف مدیریت و برونسپاری میکنند.
بهترین نوع شرکت حمل و نقل برای کسبوکارهای کوچک کدام است؟
در بسیاری از موارد، همکاری با یک فورواردر حرفهای، یک 3PL یا یک شرکت NVOCC معتبر میتواند برای کسبوکارهای کوچک و متوسط گزینه مناسبی باشد. البته انتخاب نهایی به نوع کالا، حجم بار، مسیر حمل و نیازهای لجستیکی هر کسبوکار بستگی دارد.






No comment